Nỗi khổ chấm thi văn THPT quốc gia

Ngày trước, chấm văn là chấm hồn vía của bài văn, là đánh giá năng lực cảm thụ của thí sinh. Đâu như bây giờ, chấm một bài văn phải “bằm”, phải “vằm” tới hơn 20 chục lần thế này, chỉ còn đếm ý và tính ý. Giám khảo giỏi là giám khảo có kỹ năng đếm nhanh nhất và cộng trừ thuần thục nhất chứ không phải đi tìm những ý mới lạ, những sáng tạo độc đáo. Nếu chấm thêm khoảng vài chục ngày nữa, có lẽ các giám khảo sẽ trở thành robot.

Việc chấm thi đang triệt tiêu yếu tố cảm xúc câu văn, chữ nghĩa. Giám khảo chấm chỉ lo bị sót ý của đáp án, mất đi cái nhìn tổng thể toàn cục. Cũng khó cho thí sinh  vì với một đề văn như vậy, các em đâu có cảm xúc mà thể hiện. Người viết và người chấm cùng chung một nỗi niềm: khô, khó, khổ. Đọng lại sau mỗi bài chấm của thí sinh chỉ là những con số thập phân.

Thành tích của đổi mới thi cử?

Tổng một bài thi môn văn có tới hơn 20 lần cho điểm và có những điểm dễ đến mức dường như là cho không. Thí sinh cứ việc thảnh thơi nhặt điểm nhẹ nhàng, vừa ngủ gật vừa làm bài vẫn dư sức đậu tốt nghiệp.

Ví dụ, với những câu bảo đảm cấu trúc bài nghị luận, xác định đúng vấn đề nghị luận, 100% thí sinh đều có điểm. Có những câu chỉ cần nêu đúng 2 từ: so sánh, lo ngại, thể thơ là đã có điểm, dễ hơn cả bài tập tiếng Việt của học sinh lớp 5. Thật sự thì thí sinh có muốn điểm liệt cũng không được. Thi cử kiểu này, thí sinh sẽ ảo tưởng về mình rằng không cần học vẫn đậu tú tài. Không thể nào hiểu được ngày xưa cụ Tú Xương học cho nát sách là thế, lều chõng bao phen đi thi mà vẫn bị rớt... Con cháu ngày nay giỏi hơn cha ông?

Một kỳ thi có nhiều đối tượng nên đề thi đã dụng ý đánh đồng cá mè một lứa? Điểm thi phổ biến từ 6 đến 7. Đó là điểm quá cao đối với môn văn. Người ra đề sợ học sinh rớt tốt nghiệp? Thực tế, thí sinh cứ việc kê cao gối ngủ ngon lành, không rớt đâu mà lo, cứ chờ ngày công bố điểm!

Có phải đây là mục đích, là “thành tích” của việc đổi mới thi cử? Nếu đổi mới như thế này thì chúng ta học theo cách đi của... con tôm rồi, vẫn không thoát được lối nhai văn nhả chữ đã đành lại còn giết chết yếu tố cảm xúc. Nếu thi văn mà chỉ trả lời 2 từ cũng đã có điểm thì Bộ Giáo dục và Đào tạo nên cho thi trắc nghiệm phần đọc hiểu và robot máy sẽ chấm chính xác hơn, cũng đỡ tốn kém hơn nhiều