Các chứng rối loạn tâm thần thường gặp ở người cao tuổi

Ngoài những bệnh về thực thể như: tim mạch, tiêu hóa, cơ xương khớp thì các rối loạn tâm thần cũng là một thách thức không nhỏ với sức khỏe người cao tuổi. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn ảnh hưởng đế hành vi, cảm xúc của người bệnh. Tìm hiểu về những triệu chứng giúp người cao tuổi sớm nhận biết bệnh, có kế hoạch điều trị và hỗ trợ kịp thời, giúp quá trình hồi phục được nhanh hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tâm thần có thể khác nhau ở các cá thể riêng biệt. Các rối loạn tâm thần hay gặp gồm:

Sa sút tâm thần

Sa sút tâm thần là một căn bệnh mạn tính của trí nhớ, với tỷ lệ ngày càng tăng và là nguyên nhân lớn nhất gây suy giảm sức khỏe tâm thần ở người cao tuổi.

Khoảng 60-80% trường hợp sa sút tâm thần do thoái hóa thần kinh não bộ như bệnh Alzheimer. Các bệnh thoái hóa thấn kinh khác cũng là nguyên nhân gây sa sút tâm thần như hội chứng Parkinson, bệnh Huntington... Một số bệnh gây tổn hại não bộ như đột quỵ do nguyên nhân mạch máu não, bệnh xơ vữa  mạch máu như tăng huyết áp, tăng cholesterol. Ngoài ra còn các bệnh lý khác như chấn thương sọ não, u não, sử dụng ma túy cũng có thể dẫn tới sa sút tâm thần.

Các triệu chứng chính của sa sút tâm thần bao gồm:

- Suy giảm trong khả năng tự quản lý sinh hoạt và quan hệ xã hội: ăn mặc không gọn gàng, sắp đặt đồ đạc lộn xộn, lấy ra cất vào không mục đích.

- Rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, ít ngủ đêm, đi lại trong phòng hàng giờ, luôn trong tình trạng nửa tỉnh nửa mê.

- Suy giảm trí nhớ, biểu hiện có thể là tại một thời điểm nào đó, bệnh nhân quên hẳn tên một người hay một vật mà lúc bình thường họ rất nhớ. Cũng có những bệnh nhân vẫn nhớ rất kỹ từng việc nhưng không còn khả năng sắp xếp lại trật tự cho thích hợp nên suy nghĩ nói năng lộn xộn. Bệnh nhân cũng hay nói đi nói lại một ý mà họ tưởng là mới nói lần đầu.

- Suy giảm các chức năng tri giác, cảm giác dẫn đến rối loạn nhận biết, ảo tưởng, dễ bị phân tán và rất chóng mệt khi phải tập trung vào một vấn đề gì đó.

- Tính nết và tâm trạng thay đổi rõ rệt. Bệnh nhân có thể trở nên hà tiện, ích kỉ, hẹp hòi, định kiến, mất sự kiềm chế trong giao tiếp. Tâm trạng bị ảnh hưởng như sợ hãi, lo lắng.

- Thay đổi trong thói quen ăn uống, tình dục.

Rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, ít ngủ đêm là một trong những dấu hiệu đặc trưng nhất của sa sút trí tuệ người cao tuổi

Rối loạn trầm cảm

Trầm cảm có những biểu hện cả về thể chất và tinh thần.

Biểu hiện về tinh thần

Người bị bệnh trầm cảm bắt đầu cảm thấy giảm sự quan tâm chú ý, mất đi các hứng thú đối với các hoạt động thường, với người thân yêu.

Người cao tuổi mắc bệnh trầm cảm không cảm thấy hài lòng với cuộc sống, có cảm giác buồn chán kéo dài nhiều ngày, thất vọng, luôn có suy nghĩ cho rằng bản thân là vô dụng, tự giày vò cho mình là có lỗi. Người bệnh có thể trở nên cáu kỉnh hay buồn rầu hơn trước đây, họ thường hay lo lắng nhiều, đặc biệt là các vấn đề có liên quan đến sức khoẻ.

Những người cao tuổi trầm cảm dễ rơi vào trạng thái biệt lập, cô độc, họ thường tách khỏi các hoạt động xã hội. Họ cũng gặp khó khăn trong việc diễn đạt những suy nghĩ và cảm giác của mình thành lời.

Một số biểu hiện khác như giảm trí nhớ, thiếu sự tập trung, không có khả năng phán đoán và ra quyết định.

Biểu hiện về thể chất