Vì sao chứng khoán Trung Quốc giảm sốc?

Thị trường chứng khoán Trung Quốc ngày 4/1 một lần nữa sụp đổ, và lần này là xuống cái hố sâu hơn lần trước. Ngay khi thị trường nối lại giao dịch sau lần tạm dừng đầu tiên, lệnh bán đã tràn ngập bảng điện tử. Sàn Thượng Hải buộc phải đóng cửa sớm khi chỉ số mất tới 7% chỉ sau 7 phút, và đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc buộc phải sử dụng điều luật đóng cửa sớm mới được thông qua.

Chính phủ Trung Quốc tất nhiên đã nhảy vào cuộc. 130 tỷ nhân dân tệ (tương đương 19,9 tỷ USD) ngay lập tức được bơm vào hệ thống ngân hàng thông qua hợp đồng bán lại kỳ hạn 7 ngày (với lãi suất 2,25%). Đi kèm với đó, lệnh cấm bán cổ phiếu của các cổ đông lớn dự kiến chấm dứt vào ngày 8/1 sẽ được gia hạn. Điều này khiến chỉ số chứng khoán của Trung Quốc chỉ còn giảm 0,26% (tính đến 3h chiều ngày 5/1).

Theo các chuyên gia chứng khoán của CNBC và Bloomberg, một vấn đề của chứng khoán Trung Quốc là chỉ số P/E (giá trên lợi nhuận) hiện ở mức quá cao, đạt 65 lần, gấp tới 3 lần các thị trường khác. Điều này đồng nghĩa với việc thị giá chứng khoán đã xa rời giá trị thực tế, trở thành bong bóng ảo so với tiềm lực doanh thu.

Bloomberg thống kê rằng, dù thị trường Trung Quốc trong mùa hè năm 2015 đã có đợt bán tháo cực lớn nhưng chỉ số Shanghai Composite đến hết năm vẫn tăng khoảng 10%, sau khi đã đạt mức tăng tới 53% chỉ trong năm 2014. Hơn 80% cổ phiếu đang giao dịch trên sàn có thị giá vượt xa so với giá trị thực.

Stephen Ma, quản lý danh mục đầu tư cao cấp của LGM Investments Ltd, cho rằng chứng khoán Trung Quốc đã làm rất tốt trong năm ngoái. "Nhưng nhiệm vụ của Trung Quốc trong năm nay là đưa thị trường về mức tiệm cận với sự phát triển chung của chứng khoán toàn cầu, tức là sẽ phải chấp nhận xu hướng giảm mạnh trong năm tài chính 2016".