Phát triển nhà ở xã hội làm tan băng thị trường bất động sản

Nhóm lửa trong mưa 

Trở lại câu chuyện của giai đoạn năm 2010 trở về trước, thị trường bất động sản phát triển thiếu ổn định, khi thì sốt nóng, lúc lại trầm lắng, thậm chí đóng băng theo từng chu kỳ. Tuy nhiên, mấu chốt vấn nằm ở chỗ giá bất động sản càng tăng, sản phẩm nhiều, nhưng người nghèo, người thu nhập thấp vẫn khó tiếp cận và sở hữu. 

Đỉnh điểm là vào năm 2011-2012, thị trường “bất động” với tồn kho lên tới gần 130.000 tỷ đồng. Điều nghịch lý là đại đa số dân cư đô thị vẫn không thể mua và sở hữu nhà ở. Lý do là phần lớn sản phẩm bất động sản khi ấy đều thuộc phân khúc trung và cao cấp, trong khi hơn 80% người dân đô thị có thu nhập trung bình và thấp nên không thể đủ khả năng mua những sản phẩm này. 

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng đã thẳng thắn chỉ ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng “đóng băng” của thị trường lúc bấy giờ là lệch pha “cung-cầu” quá lớn, thừa quá nhiều sản phẩm trung và cao cấp, trong khi thiếu quá nhiều sản phẩm bình dân, giá rẻ. Và cách tháo gỡ duy nhất là phải khắc phục điểm yếu này, điều chỉnh cơ cấu hàng hóa một cách hợp lý để sản phẩm bất động sản đến được với mọi đối tượng, phù hợp với nhu cầu thực và khả năng thanh toán thực của thị trường. 

Bộ Xây dựng đã đề xuất một nhóm giải pháp đồng bộ để tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản gắn với thực hiện Chiến lược nhà ở quốc gia, đặc biệt là nhà ở xã hội, được Chính phủ cụ thể hóa tại NQ 02 năm 2013 và NQ61 năm 2014. Đồng thời với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, việc rà soát phân loại các dự án bất động sản được thực hiện trên toàn quốc. 

Nhiều dự án xin chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang dự án nhà ở xã hội, điều chỉnh cơ cấu căn hộ các dự án nhà ở thương mại (chia nhỏ căn hộ) cho phù hợp hơn với nhu cầu của thị trường.

Các chính sách miễn giảm tiền sử dụng đất, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế VAT được áp dụng đối với các doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội. 

Đặc biệt, Chính phủ đã giành gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi dành cho doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội và người dân vay để mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá bán thấp... 

Lượng giao dịch thành công liên tục tăng, bắt đầu từ phân khúc sản phẩm trung bình và thấp, lan dần sang khu vực sản phẩm trung và cao cấp. 

Lượng giao dịch thành công năm 2014 tại Hà Nội tăng gần 2 lần, tại Thành phố Hồ Chí Minh tăng gần 1,3 lần so với năm 2013; trong 10 tháng năm 2015, tại Hà Nội có khoảng 16.200 giao dịch thành công, tại TP. Hồ Chí Minh có khoảng 15.500 giao dịch thành công (tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ 2014). 

Tồn kho bất động sản đến tháng 10/2015 đã giảm 72.262 tỷ đồng xuống còn 56.286 tỷ đồng ( mức giảm tương đương 56,21%) so với quý 1/2013. 

Giá nhà ở được kéo về sát với giá trị thực và tương đối ổn định; trong đó có khu vực đã giảm tới 30% so với thời kỳ sốt nóng năm 2010, giúp người mua được hưởng lợi. 

Phát triển nhà ở xã hội đã trở thành một luồng khí nóng làm tan băng thị trường bất động sản, dần lấy thăng bằng cho cán cân cung-cầu đang lệch. 

Chọn tháo gỡ khó khăn cho thị trường bằng chính sách mà lại phát triển được quỹ nhà ở xã hội vốn đang rất thiếu để dân nghèo hưởng lợi từng được ví như “nhóm lửa dưới mưa.” Thế nhưng, các giải pháp đồng bộ đã được chứng minh bằng sự hồi phục nhanh chóng của thị trường bất động sản Việt Nam, việc phát triển nhà ở xã hội - ngọn lửa nhóm dưới mưa đã thành công./.