Trước nguồn tiền lớn: Cửa mở cho ngân hàng cổ phần?

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 24/2016/NĐ-CP quy định chế độ quản lý ngân quỹ Nhà nước. “Lực hấp dẫn” đối với các ngân hàng thương mại trong nghị định này là cơ chế tiền gửi nhàn rỗi.

Cụ thể, Nghị định 24 nêu rõ cơ chế: “Gửi có kỳ hạn các khoản ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi tại các ngân hàng thương mại có mức độ an toàn cao theo xếp hạng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong đó, ưu tiên gửi tại ngân hàng thương mại có tính an toàn cao hơn, khả năng thanh khoản tốt hơn và có mức lãi suất cao hơn”.

Nếu thực hiện theo đúng cơ chế trên, tính chất gần như độc quyền về tiền gửi nhàn rỗi của ngân quỹ Nhà nước tại các ngân hàng thương mại nhà nước suốt nhiều năm qua có thể bị xóa bỏ.

Các ngân hàng thương mại, không phân biệt thành phần, nếu có mức độ an toàn cao, khả năng thanh khoản tốt và có mức lãi suất cao về lý thuyết quy định trên sẽ có cơ hội tiếp cận nguồn vốn lớn từ ngân quỹ Nhà nước nhàn rỗi.

Suốt nhiều năm qua và cho đến nay, loại tiền gửi trên có quy mô lớn, chỉ tập trung gửi ở các ngân hàng thương mại nhà nước, như một “đặc quyền”, lợi thế riêng.

Tại các hội nghị ngành ngân hàng, hay phát biểu của những người trong cuộc, từ các chuyên gia, nguồn tiền gửi trên cùng cơ chế “đặc quyền” đó là một phần của sự mất cân bằng trong tiếp cận các nguồn vốn, liên quan là sức cạnh tranh và lợi thế cạnh tranh, giữa các thành viên trong hệ thống ngân hàng.

Cụ thể, báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại nhà nước đều đặn ghi nhận hàng chục nghìn tỷ đồng tiền gửi ngân quỹ Nhà nước nhàn rỗi tại mỗi thành viên; tuyệt nhiên các ngân hàng thương mại cổ phần không tiếp cận được nguồn vốn này.

Là nguồn tiền gửi tương đối ổn định, quy mô lớn, cũng như lượng lớn ở dạng tiền gửi không kỳ hạn, có lãi suất dễ chịu hơn, góp phần nhất định giúp các ngân hàng thương mại nhà nước bình quân giá vốn để cạnh tranh trên thị trường.