Tiền đóng BHXH của người dân đang được đổ vào đâu?

Quỹ BHXH đầu tư vào 3 lĩnh vực chính: Cho Ngân sách Nhà nước vay, Mua trái phiếu chính phủ và cho Ngân hàng thương mại vay. 3 khoản này chiếm tỉ trọng trên 90% tổng đầu tư của quỹ này vào cuối năm 2014.

Trong đó, đa phần tiền đầu tư là cho Ngân sách Nhà nước vay. Tỉ trọng ngày đang chiếm càng ngày càng lớn trong những năm gần đây.

Nếu trong năm 2008, đa phần tiền đầu tư của quỹ BHXH mang cho các ngân hàng thương mại vay, sau đó là mua trái phiếu Chính phủ và rất ít là cho ngân sách vay thì những năm gần đây, diễn biến đang đi ngược lại.

Theo đó, trong vòng 6 năm, từ việc quỹ BHXH chỉ cho Ngân sách vay khoảng 10% quỹ đầu tư (khoảng 8.000 tỉ đồng) vào năm 2008 thì tới năm 2014, con số này đã là 274.000 tỉ đồng, tương ứng với 74% số đầu tư của BHXH. Trái lại, phần cho NHTM vay ngày càng ít đi.

Ông Bùi Sỹ Lợi, phó chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề về xã hội từng đánh giá, chủ trương cho vay đầu tư là theo luật định và có sự chỉ đạo của Hội đồng quản lý quỹ, tuy nhiên tỉ lệ cho ngân sách vay và mua trái phiếu Chính phủ chiếm hơn 70% là chưa thật hợp lý. Nguyên do vì lãi suất cho ngân sách nhà nước vay sẽ thấp hơn so với đầu tư cho ngân hàng thương mại và các hình thức đầu tư khác.

Theo báo cáo của Bộ LĐ-TB-XH, những khoản đầu tư này đều đang sinh lời. Riêng năm 2014, ước số lãi thu được từ đầu tư của Quỹ BHXH lên đến 25.550 tỉ đồng. Trong đó, lãi từ ngân sách nhà nước trả là 17.200 tỉ đồng, lãi trái phiếu chính phủ là 3.988 tỉ đồng, lãi cho các ngân hàng vay là 3.061 tỉ đồng.

Theo luật BHXH, các hình thức đầu tư của quỹ BHXH được cho phép theo Luật BHXH là: mua trái phiếu Chính phủ; gửi tiền, mua trái phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi tại các NHTM và cho NSNN vay.

Tại dự thảo luận BHXH sửa đổi gần nhất, cơ quan này đề xuất được bổ sung nghiệp vụ ủy thác đầu tư vào các hình thức đầu tư của quỹ BHXH. Tuy nhiên đề xuất không được Quốc hội thông qua.