Tại sao không xây nhà ở xã hội để cho thuê?

Thời gian qua, nhiều người thu nhập thấp đã có được một chỗ an cư nhờ gói hỗ trợ tín dụng 30 nghìn tỷ đồng của Nhà nước. Theo nhiều ý kiến, nếu Nhà nước tiếp tục cho xây dựng thêm dự án nhà ở xã hội thì cần hướng đến việc xây dựng loại hình nhà ở này để cho người thu nhập thấp thuê hơn là hỗ trợ cho mua nhà. Như vậy sẽ tránh được việc lợi dụng chính sách hỗ trợ và hỗ trợ không đúng đối tượng.

Xoay quanh vấn đề này, theo một số chuyên gia, nếu người dân đã có khả năng mua nhà thì không còn là đối tượng của nhà ở xã hội nữa. Về nguyên tắc, nhà ở xã hội đối với người có thu nhập thấp thì nên xây dựng theo hình thức cho thuê và thuê mua thay vì mua. Tuy nhiên, tâm lý của người Việt Nam là thích sở hữu nhà ở cho nên với gói hỗ trợ tín dụng 30 nghìn tỷ đồng, nếu chỉ có hình thức thuê và thuê mua thôi thì có thể lúc đó dòng vốn sẽ lại ướng sang doanh nghiệp nhiều hơn.

Lợi ích của nhà ở xã hội cho thuê đã thấy rõ nhưng chưa thể triển khai do khó khăn về quỹ đất, chính sách...

TS Trần Du Lịch cho rằng, những người thu nhập thấp là những đối tượng khó có khả năng trả nợ, do đó cần phải xem xét lại bản chất của cụm từ 'chính sách xã hội'. Nên chăng hướng tới chính sách khác chứ không nằm trong gói hỗ trợ như gói 30 nghìn tỷ đồng. Tại nhiều nước khác trên thế giới, nhà nước đều có chính sách riêng cho đối tượng này. Thu nhập thấp hẳn thì xây nhà ở xã hội cho thuê với giá căn cứ vào thu nhập gần như Nhà nước tài trợ.

Cũng theo ông Lịch, nếu cho thuê mà tính theo hạch toán đầy đủ thì với một người có thu nhập tầm 10 triệu đồng/tháng sẽ khó có khả năng chi trả. Do đó chúng ta cần hướng vào tạo điều kiện cho nhóm đối tượng này thuê nhà chứ không nên đặt vấn đề thuê mua hay mua nhà.

Có cùng quan điểm, ông Phạm Sỹ Liêm - Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng cũng khẳng định: Không thể hỗ trợ cho thành phần thu nhập thấp được, vì những đối tượng này không thể mua được nhà. Theo đó, quan điểm của ông Liêm là Nhà nước nên lo làm sao cho mọi người có chỗ ở, bằng cách cho họ thuê với giá rẻ, chứ không phải là ai cũng có được sở hữu nhà. Thực tế là những đối tượng thu nhập thấp thực sự sẽ không thể có thu nhập ổn định, nên sẽ không có ngân hàng nào dễ dàng cho vay để mua nhà. Nếu Nhà nước dự định đưa ra gói vay nào mới tương tự như gói 30 nghìn tỷ đồng thì cần thiết phải xem xét lại đối tượng vay làm sao cho 'đúng' và 'trúng'.