Thế giới ra sao nếu nhân dân tệ thay thế USD?

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc nói về quá trình quốc tế hóa nhân dân tệ một cách hòa bình. Một hệ thống tiền tệ đa dạng hơn sẽ nuôi dưỡng ổn định tài chính cho thế giới, Trung Quốc đã nói như vậy. Tuy nhiên, không giống như trường hợp nước Anh, sự trỗi dậy của Trung Quốc luôn được coi là mối đe dọa lớn đối với nước Mỹ. Đối với tất cả những người ủng hộ sự phát triển vì lợi ích chung, Trung Quốc có thể là một yếu tố bất lợi với một chế độ chính trị và cách thức tiếp cận nền kinh tế hoàn toàn khác.

Một số người ở Trung Quốc lại có góc nhìn u ám hơn về cuộc chạy đua giữa nhân dân tệ và USD. Song Hongbing, tác giả của cuốn “Currency Wars” (tạm dịch: Chiến tranh tiền tệ), cho rằng Mỹ đang chiến đấu chống lại đồng nhân dân tệ bằng mọi cách. Dĩ nhiên, thực tế đã chứng minh rằng quan điểm này là sai. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã xây dựng một mạng lưới giao dịch nhân dân tệ trên toàn thế giới, và nước Mỹ chưa từng cố gắng để chống lại mạng lưới ấy. Dẫu vậy một dấu hiệu nhỏ của xung đột đã xảy ra vào năm ngoái, khi Mỹ cố gắng (nhưng không thành công) thuyết phục các đồng minh từ chối tham gia vào Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) do Trung Quốc khởi xướng. Mỹ cũng đang tích cực thúc đẩy một hiệp định tự do thương mại xuyên Thái Bình Dương mà không có trung Quốc. Và, đáng chú ý là trong số rất nhiều trung tâm giao dịch nhân dân tệ được Trung Quốc thành lập ở mọi nơi từ London cho tới Singapore, có một khoảng trống rất lớn trong mạng lưới toàn cầu: New York.

Mỹ có lý do chính đáng để lo lắng về đồng nhân dân tệ. Sự nổi lên của nhân dân tệ với vai trò là một lựa chọn đáng tin cậy thay thế cho đồng USD sẽ ảnh hưởng đến sức mạnh của nước Mỹ. Lệnh cấm vận đối với Iran và Triều Tiên đã có hiệu lực vì USD quá quan trọng đối với hệ thống thanh toán toàn cầu. 45% các giao dịch xuyên biên giới trên thế giới hiện nay sử dụng USD làm đồng tiền thanh toán. Bởi vậy bất cứ ngân hàng nào có hoạt động kinh doanh quốc tế đều phải tham gia vào hệ thống ngân hàng của Mỹ.

Lợi thế chính trị của Mỹ sẽ suy yếu nếu đồng nhân dân tệ vươn ra toàn cầu. Trung Quốc hiện đang tiến gần đến việc hoàn tất một hệ thống thanh toán bằng nhân dân tệ xuyên biên giới. Mặc dù được mô tả đơn giản là một nền tảng thúc đẩy giao dịch, hệ thống này rất lợi hại vì trong tương lai sẽ cho phép các ngân hàng và công ty chuyển tiền đi khắp thế giới qua một hệ thống hoàn toàn không phụ thuộc vào USD.

Mỹ sẽ nhận thấy rất khó để theo dõi ai đang sử dụng hệ thống thanh toán quốc tế của Trung Quốc. Mối đe dọa bị loại khỏi hệ thống thanh toán Mỹ theo đó cũng không còn đáng sợ.

Một đồng nhân dân tệ mang tầm cỡ toàn cầu cũng khiến Trung Quốc được coi trọng hơn trên trường quốc tế. Trung Quốc vẫn luôn thể hiện rằng nó muốn được nhìn nhận là một "công dân tốt" của thế giới trong những thời điểm khó khăn. Năm 1997-98, khi khủng hoảng tài chính châu Á nổ ra, và năm 2008-09, trong suốt thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, Trung Quốc đều khóa chặt tỷ giá nhân dân tệ so với USD. Trung Quốc muốn cam đoan với các nước khác rằng họ sẽ không sử dụng chính sách phá giá để làm lợi cho kinh tế nước mình nhưng làm tổn hại nước khác. Khi nhan dân tệ được sử dụng rộng rãi hơn, Trunng Quốc sẽ tăng cường điều này bằng cách đóng vai trò là một "chốt chặn" cho hệ thống tài chính toàn cầu.