“Nỗi sợ trách nhiệm” có vào đề án luật xử lý nợ xấu?

Hiện chưa có những diễn đàn cụ thể và mở rộng ra công chúng về những quan điểm, hướng nội dung xây dựng đề án luật hỗ trợ tái cơ cấu tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu. Theo đó, vẫn chưa có những kết luận cuối cùng về “nỗi sợ trách nhiệm” nói trên.

Trong khi đó, nợ xấu vẫn còn lớn, nhiều khó khăn pháp lý còn nằm đó.

Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước vừa công bố cho biết, trước đây, tại thời điểm 30/9/2012, nợ xấu được ước tính thận trọng ở mức 17,21%. Nhưng cơ quan này cho rằng, nếu đánh giá toàn diện và thanh tra chất lượng tín dụng đối với từng tổ chức tín dụng thì nợ xấu có thể còn lớn hơn nữa.

Đến cuối 2016, riêng nợ xấu tính theo số liệu báo cáo của các tổ chức tín dụng, mức độ đã được kiểm soát dưới ngưỡng 3%. Nhìn lại, không có nhiều thay đổi về tỷ lệ báo cáo chung so với cuối năm 2015, vẫn quanh 2,4-2,5%. Vì sao vậy?

Ngân hàng Nhà nước giải thích, tỷ lệ nợ xấu không giảm nhiều so với cuối năm 2015 do nợ xấu mới phát sinh trong bối cảnh kinh tế vĩ mô chưa có nhiều cải thiện, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp còn nhiều khó khăn.

Đáng chú ý, cơ quan này đề cập đến phần phải trả cho cơ chế “đẩy về tương lai”, hoặc có thể gọi là “tạm ứng kết quả tương lai” trước đây: lượng lớn lẽ ra trước đây là nợ xấu những được cơ cấu lại, nhưng qua thời hạn cơ cấu khách hàng vẫn không thanh toán được, để rồi lần lượt nhận về từ năm 2016.

Nhìn sang Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), tính đến 31/12/2016, nợ phải xử lý vẫn còn tới khoảng 190.000 tỷ đồng; trong đó có phần bán lại trước đây rất lớn từ các “ông lớn” như Agribank và BIDV, chứ không chỉ tập trung ở các ngân hàng yếu kém, bị kiểm soát đặc biệt.

Để tiếp tục đẩy mạnh xử lý, xử lý thực chất, đề án xây dựng một bộ luật riêng để hỗ trợ đang là tâm điểm chuẩn bị chính sách đặt ra thời điểm này.

Đó là chiến lược đường dài, nếu một bộ luật riêng hỗ trợ xử lý nợ xấu tới đây ra đời. Còn hiện tại, như trên, để một bộ luật ra đời và đi vào hiệu lực thường mất nhiều thời gian. Trong khi thực tế có hàng loạt vướng mắc pháp lý trong xử lý nợ xấu, mà Ngân hàng Nhà nước vừa tập hợp và công bố gần đây , chứ không riêng vấn đề “nỗi sợ trách nhiệm” trong cắt lỗ nợ xấu.

Và khi không thể “tạm ứng” trước hướng sửa đổi, tháo gỡ luật, thì trước mắt kết quả xử lý nợ xấu vẫn chủ yếu nhìn vào nỗ lực tự xử của hệ thống, qua nỗ lực thu hồi và gia tăng trích lập dự phòng rủi ro như những năm gần đây.