NH Việt qua lăng kính nhà đầu tư nước ngoài

Vẫn còn nhiều khó khăn

Đứng trước sức ép về hội nhập, bức thiết hơn là bản thân hệ thống NH đang trong quá trình tái cấu trúc, một thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia cho rằng, các NH buộc phải thay đổi, nỗ lực cải cách nếu không muốn loại khỏi cuộc chơi. Và khi tự củng cố mình, bản thân các NH thu được nhiều lợi ích.

Đơn cử, theo ông Phạm Hồng Hải khi NH Việt đạt chỉ số tín nhiệm cao từ các tổ chức xếp hạng uy tín trên thế giới sẽ duy trì được sự phát triển bền vững và đạt kết quả kinh doanh tốt, tận dụng được các cơ hội trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Chỉ số tín nhiệm là cơ sở để các NĐT, người gửi tiền có thể tham khảo trước khi ra quyết định hợp tác hoặc giao dịch với NH.

Tuy nhiên, theo phân tích của TS. Nguyễn Trí Hiếu, nếu XHTN quốc gia không tăng thì các NH cũng khó có thể cải thiện thứ hạng tín nhiệm của mình đối với NĐT quốc tế. “Các thành phần kinh tế trong một quốc gia không thể XHTN cao hơn quốc gia của mình. Ví như, nếu Việt Nam được xếp hạng B1, thì tất cả các DN, NH, tổ chức tài chính sẽ không được xếp hạng cao hơn mức B1. Đây là rào cản rất lớn đối với các NH Việt Nam”, TS. Hiếu nhấn mạnh.

Hiện tại, theo TS. Hiếu, XHTN quốc gia như trên vẫn đang ở mức chưa thực sự khuyến khích, nếu không nói là còn rủi ro. Đối với bất kỳ NĐT nước ngoài nào khi xem xét đầu tư tại các quốc gia, điều họ quan tâm nhất là XHTN quốc gia. Với hạng tín nhiệm không cao, các NĐT sẽ thận trọng hơn. Nếu độ rủi ro cao thường NĐT đòi hỏi một tỷ lệ lợi nhuận cao để đền bù cho rủi ro. Giả sử với trái phiếu tại các quốc gia được xếp hạng “không khuyến khích đầu tư”, lãi suất thường cao hơn mức lãi suất của trái phiếu phát hành từ các quốc gia được xếp hạng “khuyến khích đầu tư”.

Vì thế, các NH muốn cải thiện XHTN thì phải đợi các tổ chức quốc tế trên nâng hạng mức tín nhiệm quốc gia. Đây là bài toán không hề đơn giản. Việt Nam phải cải thiện rất nhiều chỉ tiêu về ngân sách, nợ công, hệ thống NH, thanh khoản, cán cân thanh toán, xuất nhập khẩu…

Như vậy, đòi hỏi có sự thay đổi rất lớn với những giải pháp đột phá. Nếu XHTN quốc gia thấp, NH đương nhiên bị XHTN thấp, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến đầu tư của các đối tác nước ngoài. Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng, dự báo cạnh tranh rất khốc liệt trong nền kinh tế hàng hóa với sự tự do hóa mậu dịch giữa các quốc gia.

Đặc biệt, dòng vốn đầu tư sẽ dịch chuyển mạnh mẽ giữa các quốc gia. Muốn hấp thụ dòng vốn này, việc nâng tín nhiệm quốc gia trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Theo đó, hệ thống NH Việt Nam mới hy vọng được nhìn nhận một cách tích cực dưới con mắt của các nhà tài chính và đầu tư thế giới.

Trong thời gian “chờ đợi”, bản thân các NH phải “cải thiện” hình ảnh của mình thông qua lành mạnh hóa hoạt động, tuân thủ các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế như áp dụng Basel II… Mặc dù các NH vẫn đang chịu nhiều gánh nặng về chi phí cho xử lý nợ xấu, đầu tư công nghệ… nhưng đó là xu hướng chung thế giới, các NH phải chấp nhận để ngày càng minh bạch hơn, tăng uy tín trong mắt NĐT nước ngoài.