Ngân hàng và ẩn họa mang tên địa ốc “sân sau”

Lợi thì có lợi…

Thị trường địa ốc năm 2015 chứng kiến một cuộc “chết chùm” của hai tên tuổi Phát Đạt và DongA Bank với khoản nợ lên đến hơn 3 nghìn tỷ đồng. Thực chất, đây là khoản vay tích dồn từ nhiều năm trước. Khi Phát Đạt phát triển nóng và sa lầy với dự án The Everich 2, DongA Bank ở vào thế buộc phải “nuôi” con nợ để mong thu hồi nợ. Sự lụn bại của Phát Đạt kéo theo cơn bĩ cực của DongA Bank với lệnh kiểm soát đặc biệt.

Trong đại án Phạm Công Danh và TrustBank đang là tâm điểm của dư luận, có điểm đáng chú ý là hàng nghìn tỷ đồng được bơm vào địa ốc kiểu “sân sau”.

Nhìn lại những mối quan hệ “thân thiết” quá mức bình thường giữa ngân hàng và doanh nghiệp địa ốc, ý kiến các chuyên gia cho rằng, đây là cuộc chơi đầy toan tính. Trong đó, có việc ngân hàng dùng doanh nghiệp “con cưng” để phát triển các dự án, đất đai thu hồi nợ. Số tài sản này cần được “trang điểm” lại để tạo giá trị bằng các dự án mà bên bơm vốn, chính là ngân hàng. Có doanh nghiệp lớn còn khẳng định xây dựng chiến lược dựa trên đất đai, dự án phát mãi của ngân hàng thân thiết. Điều này dẫn đến việc thiếu minh bạch và làm gia tăng giá trị ảo của địa ốc.

“Thực tế nguy hiểm hơn là dòng vốn lớn của ngân hàng vẫn đang phụ thuộc vào địa ốc.Diễn biến tài chính thời gian qua cho thấy ngân hàng có vẻ như đang quay lại thời kỳ lướt sóng bất động sản”- chuyên gia Đinh Thế Hiển phân tích. Đơn cử như việc hỗ trợ lãi suất 0% là sai nguyên tắc vì đây là thẩm quyền của chủ đầu tư. Chưa hết, nhiều ngân hàng đang xé rào, không tuân thủ nguyên tắc tài chính, cho vay đến 80-90%.

Theo ông Hiển, nhiều ngân hàng đang lộ nợ xấu, chủ yếu là từ địa ốc. Tương tự như giai đoạn vỡ bong bóng bất động sản vào năm 2011, nhiều ngân hàng ôm trái đắng, thậm chí đổ vỡ. “Việc tái cơ cấu dòng vốn đã được đặt ra từ thời điểm đó. Tuy nhiên ít ngân hàng làm được vì “làm biếng” xây dựng kế hoạch dài hơi cho vay sản xuất kinh doanh mà vẫn đua nhau lao vào địa ốc. Điều này sẽ gây rủi ro cho chính ngân hàng”-ông Hiển nói.