Chuyên gia kinh tế: Cần thay đổi tư duy "quản lý bằng mọi giá"

Ngoài ra, cơ quan có liên quan chưa hiểu rõ bản chất của cải cách, đặc biệt là rà soát, bãi bỏ và sửa đổi quy định về giấy phép, điều kiện kinh doanh. Nhiều trường hợp, cải cách là bỏ đi công cụ quản lý truyền thống, ví dụ như giấy phép nhưng cơ quan có liên quan không thay đổi phương thức quản lý phù hợp, dẫn đến không làm tốt nhiệm vụ được giao. Sau đó, thực tế xảy ra vấn đề gì đó thì dùng chính điều này để phản bác cải cách. Họ thường nói, do bỏ giấy phép của tôi nên tôi không quản lý được. Nguyên nhân là do không hiểu rõ bản chất của cải cách quy định về giấy phép, điều kiện kinh doanh là thay đổi căn bản phương thức quản lý, thay đổi cách thức nhà nước can thiệp vào nền kinh tế; chuyển mạnh sang hậu kiểm, xóa bỏ quy định là rào cản gia nhập thị trường, hạn chế sáng tạo và hạn chế cạnh tranh. Nhà nước phải có cách quản lý thông minh hơn, không gây ra rào cản nhưng vẫn đạt được mục đích.

- Theo ông, phương thức nào để cải cách môi trường kinh doanh hiệu quả hơn trong thời gian tới?

- Thạc sỹ Phan Đức Hiếu: Chính phủ cũng đã có nhiều phương thức, biện pháp cải cách; tăng cường kỷ cương kỷ luật. Ngoài biện pháp đó, tôi kêu gọi sự tự giác, chủ động, ý thức trách nhiệm của bộ, ngành trung ương và địa phương và cơ quan có liên quan cũng như cá nhân từng công chức, viên chức. Cần thay đổi tư duy quản lý Nhà nước coi "quản lý bằng mọi giá" bằng tư duy “đạt mục tiêu nhưng phải bằng phương thức ít tốn kém, ít gây cản trở nhất."

Quản lý Nhà nước là việc phải làm, là trách nhiệm, không phải là mục tiêu. Để thực hiện trách nhiệm này thì phải suy nghĩ tìm kiếm cách thức, phương thức quản lý nào mà ít tạo ra gánh nặng, ít tạo ra chi phí; giảm thiểu việc gây khó khăn cho doanh nghiệp và xã hội mà vẫn đạt mục tiêu.

Ngoài ra, cải cách nói chung và cải thiện môi trường kinh doanh phải được coi là việc làm thường xuyên, hằng năm, thậm chí hằng quý; chứ không phải làm một lần. Cơ quan xây dựng và soạn thảo quy định pháp luật phải đánh giá tác động chính sách một cách nghiêm túc, thực chất và tuân thủ đúng theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, khi tham mưu xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật. Chính phủ và Quốc hội và cơ quan có liên quan cần tập chung hơn, chặt chẽ hơn trong việc kiểm soát chất lượng của các quy định sửa đổi hoặc ban hành mới có tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

- Ông nhận định thế nào về những thách thức đối với cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh của Việt Nam?

- Thạc sỹ Phan Đức Hiếu: Khi tham gia sân chơi toàn cầu và so sánh với các nước thì chất lượng môi trường kinh doanh của nước ta vẫn đang ở mức trung bình trên thế giới; một số lĩnh vực của môi trường kinh doanh đang ở mức yếu, kém (theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới). Do đó, để có sự cải thiện mạnh mẽ thì nỗ lực cải cách của năm 2017 đòi hỏi là rất lớn và phải lớn hơn, nỗ lực hơn nhiều lần so với năm trước.

Ngoài ra, chúng ta cũng đang tham gia vào cuộc “chạy đua” cạnh tranh giữa các Chính phủ các nước về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp. Nhiều nước xung quanh ta đang nỗ lực rất mạnh mẽ và đã đạt được kết quả cải cách rất tốt như Indonesia, Brunei...

Cuối cùng cần nhấn mạnh rằng một môi trường kinh doanh tốt, cạnh tranh là môi trường kinh doanh mà các quy định tạo ra chi phí thấp nhất và ít rủi ro pháp lý nhất cho doanh nghiệp.

- Xin cám ơn ông!