Những nguyên tắc ăn uống mẹ bầu cần nhớ

Tinh chỉnh chế độ ăn

Hầu các thai phụ đều cần tăng lượng protein, các vitamin và khoáng chất như axit folic và sắt, bổ sung thêm calo. Nếu chế độ ăn của bạn trước đó quá đơn điệu thì bạn cần bắt đầu chuyển sang một chế độ ăn đa dạng, giàu dinh dưỡng hơn. Tuy nhiên, nên hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn.

Nhưng ăn tốt hơn không có nghĩa là ăn nhiều hơn bởi dù mang thai nhưng bạn chỉ cần khoảng 300 calo mỗi ngày.

Loại bỏ các loại thực phẩm sushi, hàu sống hay phô mai mềm ra khỏi thực đơn

Hãy tránh xa các loại hải sản sống (chẳng hạn như món gỏi hàu hoặc sushi cuộn gỏi cá hồi), các loại sữa chưa thanh/tiệt trùng) hoặc các loại phô mai mềm, pate; các loại thịt muối, không dùng nhiệt. Tất cả các loại thực phẩm kể trên đều có thể chứa vi khuẩn gây hại cho thai nhi.

Một vài loại cá có chứa thủy ngân, một kim loại được cho là gây hại cho não của thai nhi và trẻ nhỏ. FDA khuyến nghị nên hạn chế cá ngừ (tuna) và các loại cá đã nấu chín khác trong giới hạn là 300g/tuần, tương đương với 2 khẩu phần.

Ngoài ra, các loại cốc-tai cũng nên tạm dừng. Uống rượu trong khi mang thai có thể gây ảnh hưởng tới thể lực, trí tuệ và rối loạn cảm xúc ở trẻ nhỏ.

Cũng nên cắt giảm lượng cafein, đặc biệt là trong 3 tháng đầu thai kỳ. Một số nghiên cứu cho thấy uống 4 tách café/ngày có thể dẫn tới sẩy thai, đẻ trẻ nhẹ cân và thậm chí là tử vong sau sinh. Nên thay thế các loại đồ uống chứa cafein (cà phê trà, cola, các loại đồ uống có ga, ca cao, sô cô la) bằng sữa rút bớt béo, nước quả nguyên chất hay nước chanh.

Uống vitamin bổ sung dành cho bà bầu

Vitamin bổ sung sẽ giúp đảm bảo cơ thể bạn có đủ dinh dưỡng, giúp trẻ phát triển tối ưu.

Vitamin bổ sung cần có chứa 600-800microgam axit folic. Thiết vitamin B có liên quan với khiếm khuyết ống thần kinh ở thai nhi.

Ngoài ra là viên sắt hoặc can-xi theo chỉ định của bác sĩ.

Lưu ý là uống đúng theo hướng dẫn bởi uống quá liều cũng gây hại cho thai nhi.

Tránh ăn kiêng

Ăn kiêng trong quá trình mang thai sẽ là rất mạo hiểm và ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe của cả mẹ và bé. Vì chế độ ăn này thường gây thiết sắt, axit folic và một số vitamin và khoáng chất quan trọng khác. Hãy nhớ, tăng cân là một trong những dấu hiệu quan trọng cho thấy quá trình mang thai tốt đẹp hay không. Những phụ nữ ăn tốt và tăng cân hợp lý sẽ sinh những đứa con khỏe mạnh. Vì thế nên ăn các thực phẩm tươi mới, ít chế biến và luôn hài lòng khi thấy cơ thể mình ngày một lớn hơn.

Tăng cân hợp lý

Nhìn chung, bạn chỉ cần tăng 11-15kg nếu thời điểm trước khi mang thai có cân nặng hợp lý. Nếu trước khi mang thai, cân nặng không đủ chuẩn thì cần thăng 12,5-18kg. Còn nếu thừa cân thì chỉ cần tăng 7-11kg.

Khi lên cân thì điều quan trọng nhất là tổng số cân bạn lên trong cả thai kỳ. Vì thế, đừng lo lắng nếu tăng cân quá ít trong 3 tháng đầu. Thường tốc độ tăng cân nhanh sẽ rơi vào giai đoạn thứ 2 và nhiều nhất là giai đoạn thứ 3 thai kỳ, bé lúc này cũng lớn nhanh nhất.

Ăn sau mỗi 4 tiếng

Thậm chí nếu bạn không đói thì cũng nên ăn một thứ gì đó sau mỗi 4 tiếng. Nếu buồn nôn, sợ một số thực phẩm nào đó, ợ nóng hoặc khó tiêu thì càng nên ăn vặt. Bạn có thể ăn 5-6 bữa, mỗi bữa chỉ 1/3 khẩu phần, miễn sao bạn cảm thấy có thể ăn được.

Tuyệt đối không bỏ bữa. Thậm chí ngay cả khi bạn không cảm thấy đói thì thai nhi cũng cần được bổ sung dưỡng chất liên tục.

Xử trí với cảm giác thèm đồ ngọt

Thức ăn chế biến sẵn, snack đóng gói sẵn và các loại đồ ăn ngọt không cần thiết phải loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn của thai phụ nhưng không thể là thức ăn chính.

Hãy thử các loại kem chuối, hoa quả đông lạnh, sữa chua trộn hoa quả thay thế.

Thực đơn hoàn hảo cho bà bầu

Các mẹ thường quan niệm bà bầu thì nên ăn lượng gấp đôi để khỏe mẹ, khỏe con. Điều đó chưa hẳn đã đúng. Mẹ ăn nhiều nhưng đã đủ chất dinh dưỡng chưa?

Hãy tham khảo thực đơn cho bà bầu dưới đây và hãy thử xem bạn đã cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho thai nhi chưa?

- Nhóm tinh bột dành: cơm, gạo, bún, bánh mỳ, mỳ sợi, mỳ ống, mỳ tôm… Mỗi ngày bà bầu nên ăn các loại thức ăn này với khẩu lượng từ 4 – 6 khẩu phần. Mỗi khẩu phần tương đương là 1 bát cơm hoặc 1 bát mỳ nấu chín, 2 lát bánh mỳ gối hoặc 1 chiếc bánh mỳ.

Theo kinh nghiệm dân gian, các bà bầu ăn nhiều tinh bột (có trong cơm hay bánh mỳ) giúp bé phát triển cứng cáp, thỉnh thoảng đổi bữa ăn phở. Hạn chế ăn bún vì trong công đoạn làm bún, gạo xay ngâm nở và chua.

- Nhóm rau củ quả: là nguồn cung cấp chất xơ cho bà bầu. Hãy chọn các loại rau củ quả tốt cho cả hai mẹ con như các loại đậu, rau súp lơ xanh, khoai tây, rau mồng tơi, rau muống.

Mỗi ngày mẹ nên ăn từ 5 – 6 khẩu phần. Mỗi khẩu phần tương đương là 1 củ khoai tây nhỏ, 1 bát rau nấu chính, ½ bát các loại đậu nấu chín.

- Nhóm chất đạm: mẹ nhớ ăn các loại thịt, cá, trứng… nhưng phải nấu chín. Tránh ăn gỏi, ăn tái, ăn lẩu nấu chưa kỹ.

Mỗi ngày, mẹ cần ăn từ 1 – 2 khẩu phần. Mỗi khẩu phần này tương đương với các cách lựa chọn: 65 – 100g thịt lợn hoặc thịt gà nấu chín, 80 – 100g cá, 2 quả trứng.

Mỗi tuần mẹ cố gắng bổ sung một bữa hải sản (tôm, cua, ngao mực) nhưng nhớ là phải nấu chín nhé bởi sẽ rất tốt cho 2 mẹ con đấy.

- Bổ sung canxi: Tốt nhất là bổ sung qua đường thức ăn như sữa, sữa chua, phô mai, váng sữa. Nếu mẹ bị thiếu canxi nhiều quá mới cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sỹ.

Mỗi ngày, mẹ cần bổ sung 2 khẩu phần. Mỗi khẩu phần tương đương với một trong những lựa chọn sau: 250ml sữa, sữa đậu nành, 40 g (2 miếng phô mai), 200g (2 hộp) sữa chua.

- Các loại hoa quả: mẹ nên chọn ăn các loại quả: táo, kiwi, nho, dưa… hoặc bất kỳ loại quả nào theo mùa. Mỗi ngày mẹ cũng nên ăn 4 khẩu phần hoa quả thôi, mỗi khẩu phần tương đương: 1 quả táo, 1/2 cốc nước ép quả tươi, 1 cốc nước ép hoa quả đóng hộp không thêm đường.

- Uống nhiều nước: Khoảng 2l nước một ngày. Bà bầu nên nhớ uống chia đều lượng nước trong ngày, tránh uống dồn dập một lúc gây đầy bụng.

Trong một số trường hợp mẹ phải đi công tác, công việc bận rộn, không thể chăm chút các khẩu phần ăn hàng ngày, mẹ nên mua các loại hạt đậu đã nấu chín, bánh quy, hạt điều… mang theo để cung cấp những năng lượng cần thiết hàng ngày.

Trong thời kỳ mang thai, mẹ có thể ăn hầu hết các loại thức ăn. Chỉ cần nhớ luôn ăn chín, uống sôi, tránh đồ ăn tái, rau sống, hoa quả chưa được rửa sạch để phòng ngộ độc và tránh giun sán.

Minh Minh (TH) - Landmarkvietnam