Giữ ổn định tỷ giá chỉ nên mang tính chất tạm thời

Theo TS Nguyễn Đức Thành, điều chỉnh tỷ giá không bao giờ là muộn. Khuyến nghị của VEPR là nên điều chỉnh tỷ giá hàng năm đều đặn và nên có 1 “biên” để không phá vỡ cấu trúc giữa VND và USD, tạo dư địa để lấy lại mức tỷ giá thấp hơn trong tương lai.

Chia sẻ với phóng viên bên lề cuộc hội thảo “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2015” mới đây, TS Nguyễn Đức Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đã đưa ra quan điểm về các vấn đề kinh tế vĩ mô, tỷ giá và dự trữ ngoại hối để cho vay ngân sách…

Nền kinh tế nước ta từ đầu năm có nhiều chuyển biến tích cực, GDP tăng cao so với dự báo của nhiều tổ chức kinh tế và cơ quan chức năng. Ông đánh giá thế nào về kết quả này?

TS Nguyễn Đức Thành: Trong tiến trình cải thiện kinh tế , từ năm 2013 nền kinh tế có sự phục hồi nhẹ. Chính phủ đã có sự quan tâm tương đối. Con số tăng trưởng hi vọng sẽ có những cải thiện trong hết năm nay và những năm tiếp theo.

Theo đánh giá của ông, đâu là rủi ro đối với nền kinh tế trong dài hạn?

Khuynh hướng chung của tăng trưởng là tăng nhẹ trong quỹ đạo vừa phải, không có bứt phá đột biến. Nhưng bên cạnh đó lại có nhiều rủi ro vĩ mô đi cùng có thể xuất hiện trong năm 2016 nếu không điều hành thận trọng.

Nếu Việt Nam cố gắng sử dụng các công cụ chính sách để đẩy tăng trưởng lên có thể tạo ra một môi trường vĩ mô mất cân đối. Môi trường vĩ mô hiện nay tương đối ổn định nhưng vẫn hàm chứa nhiều bất ổn như thâm hụt ngân sách cao, tỷ giá bị găm quá lâu, doanh nghiệp tư nhân, khu vực sản xuất nhỏ đang bị tổn thương… Nếu tiếp tục như vậy, đến năm 2016, có thể chúng ta sẽ phải trả giá cho sự rủi ro kinh tế vĩ mô quay trở lại.

Trong năm 2015 NHNN đã điều chỉnh tỷ giá hết 2%. Ông đánh giá thế nào về áp lực tỷ giá từ nay đến cuối năm?

NHNN đã đặt mục tiêu điều hành tỷ giá ở mức 2% nhằm ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc điều hành tỷ giá này NHNN hoàn toàn chủ động. Khi tình hình trong nước và thế giới có biến động, NHNN chủ động có những chính sách điều hành linh hoạt. Trong hoàn cảnh hiện nay, việc giữ ổn định tỷ giá chỉ nên mang tính chất tạm thời.

Thâm hụt ngân sách hiện nay đang ở mức tương đối cao. Nhiều ý kiến cho rằng việc lấy dự trữ ngoại hối cho vay ngân sách đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều. Ông đánh giá sao về điều này?

Phương án mà Chính phủ đưa ra nhằm mở rộng không gian về chính sách cho chính phủ trong điều hành. Tuy nhiên, tôi nghĩ Chính phủ sẽ rất thận trọng trong việc thực thi chính sách này. Nếu Chính phủ thực hiện chính sách này sẽ gây lo ngại về tính minh bạch trong tài khóa.