Biến động tỷ giá “thổi bay” trăm tỷ đồng lợi nhuận doanh nghiệp

Không chịu ảnh hưởng quá lớn như STK và các doanh nghiệp vận tải biển nhưng khoản lỗ chênh lệch tỷ giá 36 tỷ đồng của CTCP Công nghiệp Cao su Miền Nam (Casumina, mã CSM-HoSE) cũng khiến lãi gộp của DN này "bốc hơi" 18,23%. Chi phí tài chính của Casumina đã tăng 62% so với cùng kỳ.

Nguyên nhân này đã góp Lợi nhuận riêng quý III của công ty này đã giảm tới 32,6% dù lãi gộp chỉ giảm nhẹ 6,4%. Ngoài việc đang có những khoản vay ngoại tệ, được biết, nguồn nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp săm lốp này phụ thuộc tới 65% từ nguồn nhập khẩu trong khi tỷ trọng doanh thu xuất khẩu chiếm từ 25%-30% (năm 2014).

CTCP Pin Ắc Quy Miền Nam (mã PAC - HoSE) cũng phải hạch toán lỗ chênh lệch tỷ giá khiến chi phí tài chính tăng gấp 2,76 lần so với cùng kỳ. Tuy nhiên doanh thu tăng nhẹ cùng việc giá nguyên vật liệu giảm và tiết giảm đáng kể chi phí bán hàng, lợi nhuận quý III của Pinaco vẫn tăng 16,2%. Lãi ròng 9 tháng đạt 66 tỷ đồng, tăng 33% cùng kỳ và hoàn thành 87% kế hoạch đề ra.

Ngoài ngành vận tải biển, xi măng và nhiệt điện cũng được đánh giá là các ngành sẽ chịu ảnh hưởng lớn từ tỷ giá do phần lớn các công ty đều có khoản vay ngoại tệ để thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, hai doanh nghiệp ngành xi măng đã công bố BCTC là CTCP Xi Măng Vicem Bút Sơn ( Mã BTS - HNX) và CTCP Xi Măng Hà Tiên 1 (mã HT1 - HoSE) lại chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ hoạt động kinh doanh chính.

BTS kỳ này đã báo lỗ 24,5 tỷ đồng. BTS có 35 tỷ đồng nợ vay bằng USD (số dư đầu năm là 75,6 tỷ đồng); 868,2 tỷ đồng nợ vay bằng EUR (số dư đầu năm 1.076,6 tỷ đồng). Dù vậy, theo giải trình của công ty nguyên nhân chính là do sản lượng tiêu thụ giảm. Lãi gộp giảm gần 30% so với cùng kỳ. Chi phí tài chính tăng nhưng BTS cũng giảm đáng kể được các khoản chi phí khác.

Trong quý III/2015, bởi biến động của tỷ giá, HT1 báo âm doanh thu hoạt động tài chính 72 tỷ đồng, trong khi quý III/2014 lãi hơn 176 tỷ đồng nhờ tỷ giá EUR/VND cùng kỳ năm trước giảm 7,9%. Tuy vậy, doanh thu và biên lợi nhuận đều tăng mạnh đã khiến tăng trưởng của HT1 vẫn hết sức ấn tượng. Riêng quý III, HT1 lãi ròng 137,77 tỷ đồng, tăng 77,24%. Lũy kế 9 tháng đầu năm, HT1 thu về 685,39 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Lợi nhuận thu về cao gấp 5,9 lần cùng kỳ năm trước và vượt 87% kế hoạch đề ra.

Hơn nữa, do chủ yếu vay bằng đồng EUR nên dù tỷ giá EUR tăng khá trong quý này nhưng vẫn thấp hơn so với hồi đầu năm nên nhìn toàn chặng đường 9 tháng đầu năm 2015, tỷ giá vẫn giúp các công ty này vẫn hưởng lợi.

Với việc đồng Yên tăng giá khá mạnh trong quý III và cả so với đầu năm ảnh hưởng lớn tới CTCP Nhiệt điện Phả Lại (mã PPC-HoSE)

Mặc dù hiện PPC chưa công bố báo cáo tài chính nhưng chia sẻ với báo chí, ông Lê Thế Sơn, Kế toán trưởng PPC cho biết trong quý III/2015, lợi nhuận của Công ty đạt thấp hơn so với hai quý đầu năm.

Tỷ giá JPY/VND đã tăng hơn 5% trong quý III. Hiện PPC đang có khoản nợ hơn 25 tỷ JPY và ước tính, lợi nhuận của Công ty có thể biến động tăng/giảm hơn 500 tỷ đồng mỗi năm nếu đồng JPY biến động trong khoảng cộng trừ 10%. Ông Sơn ước tính trong quý III/2015, PPC chịu lỗ tỷ giá khoảng 200 tỷ đồng, nên mức lợi nhuận trong kỳ nếu có cũng không đáng kể.

Đến nay vẫn còn gần một nửa số doanh nghiệp chưa công bố báo cáo tài chính quý III và phần lớn lại là các doanh nghiệp lớn, thực hiện nộp báo cáo tài chính hợp nhất. Trong số này, không ít các doanh nghiệp có những khoản vay lớn bằng ngoại tệ. Đồng USD vốn ít biến động lại bất ngờ có mức tăng mạnh so với tiền đồng trong quý này dự kiến sẽ còn kéo lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp giảm vì hạch toán khoản lỗ chênh lệch tỷ giá.