Nghĩ gì khi hàng nhập từ Trung Quốc tăng kỷ lục?

Trong năm 2015, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của VN. Theo ước tính của Tổng cục Thống kê, năm 2015 nhập siêu từ Trung Quốc là 32,3 tỉ USD, tăng 12,5%. Con số này là cao nhất từ trước đến nay, trong đó các nhóm hàng tăng mạnh nhất là sắt thép, kim loại, ôtô, phụ tùng và vật liệu dệt may, da giày...

Năng lực sản xuất hàng Việt chưa đáp ứng nhu cầu

“Gần như tất cả các loại nông sản, thực phẩm của Trung Quốc đều có mặt trên thị trường Việt Nam, từ trái cây cho đến các loại gia vị, loại nào nhìn cũng bắt mắt, dễ thu hút người tiêu dùng, giá thành lại rẻ” - bạn đọc tên Anh Tư nói.

Một bạn đọc lý giải rằng sở dĩ người tiêu dùng mặc dù không muốn mua hàng Trung Quốc nhưng mặt hàng đó ở VN không có hoặc có nhưng không cạnh tranh nổi thì người tiêu dùng chỉ còn cách mua hàng Trung Quốc.

Theo phó giáo sư - tiến sĩ (PGS.TS) Ngô Trí Long - nguyên viện phó Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, việc nhập siêu Trung Quốc tăng thứ nhất thể hiện năng lực trình độ sản xuất còn yếu kém của VN. Việc phải phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường khác như vậy chứng tỏ hàng hóa của VN lép vế so với Trung Quốc.

“Trong cạnh tranh có ba yếu tố quan trọng chính là giá cả, chất lượng và dịch vụ tiếp thị. Về giá cả thì chắc chắn mình đã thua Trung Quốc, đặc biệt trong thị trường mà người tiêu dùng có thu nhập thấp, chẳng hạn như ở nông thôn. Về chất lượng thì hàng hóa của mình lại không đa dạng về mẫu mã bằng. Thế nên hàng Trung Quốc bây giờ len lỏi vào từng ngóc ngách của nền kinh tế, bủa vây người tiêu dùng.

Chừng nào hàng Trung Quốc còn rẻ hơn, mẫu mã đẹp hơn, đa dạng hơn thì chừng đó nhập siêu hàng Trung Quốc còn tăng. Căn bản cốt lõi của việc nhập siêu lớn từ Trung Quốc là do năng lực sản xuất hàng tiêu dùng trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu” - PGS.TS Ngô Trí Long nhận định.

Cũng theo ông Ngô Trí Long, một nguyên nhân khác khiến hàng Trung Quốc tràn lan thị trường VN là vì địa lý hai nước gần nhau, quan hệ thương mại của hai nước đang được cải thiện, thêm vào đó Trung Quốc lại khá thành công trong chính sách biên mậu, tạo hạ tầng ở khu vực cửa khẩu. Những yếu tố này khiến việc nhập khẩu từ Trung Quốc sang VN qua đường tiểu ngạch rất thuận lợi.

Quản lý thị trường còn yếu kém?

PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng nhiều giải pháp được các cơ quan nhà nước đưa ra như tái cơ cấu thị trường, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng cạnh tranh… chỉ giải quyết được phần ngọn của vấn đề. Hơn nữa các giải pháp này vẫn chưa được thực thi đồng bộ và hiệu quả.

“Hiện tượng nhập siêu tăng không chỉ thể hiện năng lực cạnh tranh mà chính năng lực quản lý của ta cũng còn yếu kém. Lấy ví dụ như việc nhiều mặt hàng Trung Quốc trà trộn vào thị trường VN nhưng lại mang danh là hàng VN để đánh lừa người tiêu dùng” - ông Ngô Trí Long nói.