Lên Hang Kia, Pà Cò săn hoa đào nở sớm

Nhuộm chàm, làm giấy người Mông

Hang Kia, Pà Cò là hai xã miền núi thuộc huyện Mai Châu (Hòa Bình), nằm trên độ cao khoảng 1500m so với mực nước biển. Cách trung tâm huyện Mai Châu gần 40km. Đường lên Pà Cò là những con dốc quanh co, khúc khuỷu, uốn lượn theo những sườn núi cao chất ngất.

Nhưng du khách sẽ không có cảm giác mệt mỏi bởi tâm trí họ đã hoàn toàn bị mê hoặc bởi cảnh đẹp bên đường với những thung lũng ngập tràn hương sắc hoa đồng nội, những vườn mận, vườn đào cũng bắt đầu sưng nụ, xòe bông, điểm trắng, khoe hồng giữa đất trời Tây Bắc.

Vì nằm cheo leo trên những đỉnh núi cao, thường xuyên bị vùi lấp trong sương mù cho nên nhiệt độ trung bình ở Pà Cò khá thấp. Ở trung tâm thành phố Hòa Bình, trời có thể đang nắng chang chang, nhiệt độ trên dưới 30oC thì trên này, người ta vẫn phải co ro trong khăn áo ấm.

Hoa đào đã nở trên đỉnh Pà Cò

Đã từng đi nhiều nơi, gặp gỡ nhiều người Mông nhưng tôi chưa thấy ở đâu, người Mông vẫn còn giữ được những phong tục, tập quán cổ xưa như ở nơi này. Từ những nếp nhà thấp lè tè đến cách đi đứng, ăn mặc, nói cười của người dân đều ngấm ngầm toát lên một nét gì đó rất riêng mà chỉ người Mông mới có.

Có lẽ, chỉ khi đến Pà Cò, tôi mới có cơ hội được thấy tận mắt, sờ tận tay những tấm vải nhuộm chàm theo một cách thủ công nhất có thể. Lá chàm được ngâm trong những chảo nước lớn. Sau 3 – 4 ngày, màu xanh của lá sẽ phai ra nước.

Thung lũng Hang Kia rực rỡ trong nắng xuân

Nước này lại được đem ủ trong những chiếc vò kín "bất khả xâm phạm" không ai được đến gần trong thời gian quy định nếu không muốn phải đổ đi cả một mẻ chàm. Vải sau khi nhuộm được phơi trên những chiếc sào tre nhưng quá trình nhuộm vải sẽ được lặp lại nhiều lần cho đến khi đạt được màu chàm chuẩn nhất.

Và cũng chỉ ở chốn thâm sơn cùng cốc này, tôi mới được nghe tiếng chày đập giang làm giấy của người Mông vang khắp bản làng. Tất cả mọi công đoạn lên rừng tìm giang, luộc chín, giã nát, tán bột, lên khung, tráng giấy… đều được làm tỉ mỉ bằng những đôi tay khéo léo của người thợ. Điều đặc biệt ở đây là, nhà nào tự nhuộm vải cho nhà nấy, tự làm giấy, tự thêu thùa, chẳng đi mua, đi bán bao giờ.

Vải nhuộm thủ công bằng lá cây của người dân địa phương

Uống rượu "Cơm mới" ở Hang Kia

Vẫn trên con đường độc đạo dẫn vào Pà Cò nhưng tiến sâu thêm gần chục km, tôi đã đặt chân đến đất Hang Kia. Mặc dù nằm cheo leo trên những đỉnh núi cao nhưng ở đây lại thường xuất hiện những thung lũng vô cùng nên thơ, xinh đẹp mà Hang Kia là một trong số đó. Sau khi ì ạch bò lên những con dốc dựng đứng để leo đến đỉnh Pà Cò thì từ đỉnh cao này, người ta lại phải ghìm phanh, thả dốc ầm ầm mới xuống được Hang Kia.