IPO Xe đạp Thống Nhất: Còn lại gì sau ánh hào quang?

Trong mắt nhà đầu tư, Thống Nhất có lẽ hấp dẫn bởi đất hơn là hoạt động kinh doanh chính. Nhưng trong lòng người tiêu dùng, một thương hiệu Việt lâu đời và thân thuộc đến thế không còn nhiều. Hy vọng một ngày người Việt Nam lại “nghĩ đến xe đạp, nghĩ về Thống Nhất” chứ không chỉ là các dự án đất vàng.

Những năm 60-70 của thế kỷ trước, khi xe đạp là phương tiện cá nhân “sang chảnh” nhất đối với đại đa số người dân Việt Nam lúc bấy giờ thì một chiếc xe đạp Thống Nhất thực sự là niềm mơ ước, tự hào của rất nhiều gia đình. Giá trị của xe đạp Thống Nhất được quy ngang với vàng và đất.

Nhưng đối với thế hệ 8x, 9x, hình ảnh xe đạp hiện nay là các dòng thể thao và xe nhập khẩu. Thương hiệu Thống Nhất vẫn còn đó và thậm chí tọa lạc ở những vị trí vàng tại Thủ đô Hà Nội nhưng đang ngày càng mờ nhạt giữa hàng trăm thương hiệu ngoại.

Nghĩ đến xe đạp, có còn nghĩ về Thống Nhất?

Ra đời từ năm 1960, thương hiệu xe đạp Thống Nhất thân thuộc đã ăn sâu vào tâm trí người tiêu dùng trong suốt hơn 50 năm qua với slogan “Nghĩ đến xe đạp, nghĩ về Thống Nhất”.

Trước sự thay đổi của thời thế, khi các nhà máy sản xuất xe đạp trong nước đã giải thể, chỉ còn vài đơn vị đang hoạt động thì thương hiệu Thống Nhất vẫn được duy trì và là thương hiệu Việt Nam được nhớ đến nhiều nhất.

Sản lượng sản xuất xe đạp của công ty vẫn đều đặn tăng trưởng qua các năm. Doanh thu từ sản phẩm truyền thống này cũng đều đặn tăng, tuy nhiên do ảnh hưởng của mảng nội thất xuất khẩu (sản phẩm của nhà máy VIHA – đơn vị trực thuộc Thống Nhất) nên tổng doanh thu các năm lên xuống “thất thường”. Đến năm 2015, nhà máy VIHA chính thức hoạt động độc lập dưới hình thức công ty cổ phần hóa và số liệu tài chính được tách ra khỏi Thống Nhất khi xác định giá trị doanh nghiệp.

Mặc dù doanh thu không đến nỗi nào nhưng lợi nhuận ròng của hãng xe đạp lâu đời này hàng năm chỉ vỏn vẹn 2- 4 tỷ. Doanh nghiệp phải thừa nhận, tâm lý sính ngoại của người tiêu dùng khiến cho thị phần của công ty ngày càng giảm sút. Thậm chí, một sản phẩm xe trong nước để tên tiếng Việt ít khi được người mua quan tâm, khiến cho nhà sản xuất phải đặt tên bằng tiếng nước ngoài.

Hiện tại xe đạp và xe đạp điện xuất xứ từ Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Đài Loan chiếm tới 50% thị phần với màu sắc và kiểu dáng đa dạng. Ở phân khúc thu nhập cao, hiện có mốt chơi xe với các dòng cao cấp, nhập khẩu nguyên chiếc.

Trong khi đó, công nghệ của Thống Nhất đã quá lỗi thời. Thống Nhất “than thở” về việc tiền thuê đất, giá cả vật tư, nguyên vật liệu, chi phí lương… là gánh nặng rất lớn.