Đàn ông không tinh trùng liệu có thể có con?

Không có tinh trùng hay còn gọi là vô tinh là thuật ngữ chuyên môn để mô tả các trường hợp không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch sau ít nhất 2 lần xét nghiệm tinh dịch đồ, cách nhau ít nhất 2 tuần.

Đa số nam giới khi đi thử tinh dịch đồ nhận được kết quả là “không có tinh trùng” rất lo sợ vì nghĩ rằng mình sẽ vĩnh viễn không thể có con được. Tuy nhiên, trên thực tế, với các tiến bộ về chẩn đoán và điều trị vô sinh nam hiện nay ở Việt nam, đa số trường hợp vô tinh vẫn có thể có con của chính mình, thậm chí có thể có nhiều con.

Bác sĩ Nguyễn Thị Nhã, phụ trách Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Hà Nội cho biết, không có tinh trùng là khi xét nghiệm không tìm thấy tinh trùng ở trong mẫu tinh dịch. Trước kia, khi chẩn đoán là không có tinh trùng thì đồng nghĩa với việc người này không có khả năng có con.

Ngày nay, nhờ có khoa học tiên tiến, không tìm thấy tinh trùng trong mẫu tinh dịch nhưng vẫn có thể có tinh trùng ở trong tinh hoàn và cộng với các phương pháp hỗ trợ sinh sản tiên tiến như thụ tinh ống nghiệm, bằng phương pháp lấy tinh trùng tiêm vào tinh trứng thì vẫn đem lại kết quả có con cho những ông chồng mà xét nghiệm không có tinh trùng trong tinh dịch.

Chính vì vậy, việc chẩn đoán chính xác một người có tinh trùng thực sự hay là không có tinh trùng là một điều vô cùng quan trọng để đem đến hạnh phúc cho những người cha xét nghiệm không có tinh trùng mà vẫn không thể có con.

Nguyên nhân dẫn đến không có tinh trùng

Không có tinh trùng có thể do cơ thể không sản xuất tinh trùng hay do tinh trùng vẫn được sinh ra nhưng không đi ra được bên ngoài. Do đó, khi thử tinh dịch đồ cho kết quả là vô tinh, vấn đề cần xác định là cơ thể có sản xuất được tinh trùng hay không?

Ở người, nơi sản xuất ra tinh trùng là hai tinh hoàn nằm trong bìu. Mục đích của khám và chẩn đoán đối với các trường hợp vô tinh là tìm xem nguyên nhân là hai tinh hoàn không sản xuất tinh trùng hay tinh trùng vẫn được sinh ra nhưng không ra được tinh dịch? Đây là câu hỏi quan trọng nhất để bác sĩ quyết định phương pháp điều trị và khả năng thành công.

Các thăm khám và xét nghiệm được các bác sĩ thực hiện chủ yếu nhằm xác định khả năng sinh tinh trùng của tinh hoàn. Nếu hai tinh hoàn vẫn sinh tinh nhưng tinh trùng không ra được tinh dịch, bác sĩ phải làm thủ thuật (tiểu phẫu) để lấy tinh trùng và thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (thụ tinh trong ống nghiệm). Trong một số ít trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện một số phẫu thuật phục hồi đường dẫn tinh hay phục hồi khả năng sinh tinh.

Tinh trùng được sinh ra bình thường nhưng không ra được bên ngoài:

- Không có ống dẫn tinh 2 bên bẩm sinh: trong những trường hợp này hai tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng nhưng không có đường dẫn ra ngoài.

- Tắc đường dẫn tinh mắc phải: do nhiễm trùng, biến chứng sau mổ, sau chấn thương cơ quan quan sinh sản đường dẫn tinh bị tắc

- Xuất tinh ngược dòng: tinh trùng thay vì được phóng tinh ra ngoài lại đi ngược vào bàng quang (nơi chứa nước tiểu). Tình trạng này có thể xảy ra ở những trường hợp biến chứng sau khi mổ ở vùng lân cận, chấn thương cột sống, bệnh tiểu đường. Những trường trường hợp này sẽ tìm thấy tinh trùng trong nước tiểu sau khi xuất tinh.

Tinh trùng sản xuất quá ít

Hai tinh hoàn suy giảm chức năng nặng và sản xuất rất ít tinh trùng. Tuy nhiên, khi sinh thiết tinh hoàn và có thể tìm thấy ít tinh trùng ở một số nơi trong tinh hoàn.

Tinh hoàn không sản xuất tinh trùng

- Suy tinh hoàn: Đây là tình trạng các ống sinh tinh trong tinh hoàn không sản xuất được tinh trùng. Tình trạng này có thể là do ở các ống sinh tinh không có loại tế bào để tạo tinh trùng hay quá trình sinh tinh bị gián đoạn nửa chừng, không sản xuất được tinh trùng trưởng thành. Trong đa số trường hợp, cả hai tinh hoàn teo nhỏ và không hoạt động. Các nguyên nhân này có thể có liên quan đế di truyền hoặc teo tinh hoàn mắc phải.

- Nội tiết: Bình thường, nội tiết từ tuyến yên (ở não) kích thích tinh hoàn sản xuất ra tinh trùng. Nếu không có hoặc không đủ nội tiết tuyến yên, tinh hoàn sẽ không sản xuất được tinh trùng. Đặc biệt nếu nam giới sử dụng nội tiết tố nam (androgen) nhiều quá, cũng có thể làm tuyến yên không tiết nội tiết và tinh hoàn không sản xuất tinh trùng. Các trường hợp này có thể điều trị bằng thuốc để giúp tinh hoàn sản xuất tinh trùng.

- Giãn tĩnh mạnh thừng tinh: một số rất ít trường hợp giãn tĩnh mạnh thừng tinh cũng có thể gây vô tinh. Những trường hợp này sau mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh, quá trình sinh tinh có thể hồi phục một phần.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, với các tiến bộ hiện nay của y học, đa số nam giới không có tinh trùng, khoảng 70%, vẫn có thể có con của chính mình với kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm. Một số ít trường hợp đặc biệt (khoảng 1-2%) có thể điều trị hồi phục bằng phẫu thuật và có thai tự nhiên, tuy nhiên, chỉ nên áp dụng cho các trường hợp người vợ trẻ tuổi, có khả năng sinh sản tốt. Khám, chẩn đoán và điều trị càng sớm thì khả năng thành công càng cao

Theo Danong