Chủ nhân cuối cùng của bãi đá cổ Stonehenge

Stonehenge - vốn trở thành tài sản cá nhân sau khi vua Henry VIII tịch thu nó từ một tu viện vào khoảng năm 1540 - rõ ràng cần được trùng tu khẩn cấp vào thời điểm mà Chubb mua nó. Bởi lẽ từ thời La Mã, công trình cổ này đã thu hút nhiều du khách hiếu kỳ tới chiêm ngưỡng. Các vị khách tham quan thường mang theo đục để lấy các mảnh nhỏ từ các tảng đá cổ hoặc khắc tên họ ngay trên đá làm kỉ niệm.

Năm 1900, một tảng sa thạch lớn và một thanh đá nằm ngang bị sụp xuống đất nên người ta phải dựng các thanh gỗ chống lấy các khối đá khổng lồ. Từ đó, gia đình của Nam tước Antrobus - chủ nhân của Stonehenge từ đầu những năm 1800 - đã quyết định dựng hàng rào xung quanh rồi thu phí tham quan là 1 đồng shilling để lấy tiền thuê người bảo vệ và phục dựng di tích này. Tháng 10/1914, con trai duy nhất của nam tước hy sinh trong Chiến tranh thế giới thứ Hai. Bốn tháng sau đó, ông cũng qua đời. Vợ ông đem hàng ngàn hecta đất của gia đình, trong đó có Stonehenge, đi bán đấu giá.

Chính phủ Anh trùng tu bãi đá.

Thời điểm đó, nhiều nhà bảo tồn cho rằng bãi đá cổ này nên được bàn giao cho chính phủ Anh để giữ gìn, song nó lại tiếp tục thuộc sở hữu cá nhân của luật sư Chubb. Được biết, do vợ của Chubb, bà Mary không mấy thích thú trước món quà này nên Chubb đã dễ dàng trao tặng lại Stonehenge cho chính những người dân Anh vào tháng 10/1918.

Chubb viết trong thư: “Với tôi, người sinh ra gần Stonehenge và tới thăm chốn này trong suốt thời thơ ấu bất kể ngày hay đêm, trong mọi điều kiện thời tiết… bãi đá luôn có một sức lôi cuốn khó tả. Tôi trở thành chủ nhân của nó với niềm vui sâu sắc và đã dự tính rằng đó sẽ là một tài sản được coi trọng của gia đình trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, nó cũng đè nặng lên tôi suy nghĩ rằng đất nước này cần có nó cho riêng mình”. Ông đưa điều kiện kèm theo rằng những người dân sống gần bãi đá cổ phải được miễn phí vé tham quan nơi đây.

Để đền đáp tấm lòng hào phóng, Chubb được phong tặng tước hiệu “Nam tước thứ nhất của Stonehenge”. Còn người dân yêu mến gọi ông là “Tử tước Stonehenge”, một danh hiệu cao hơn nam tước. Tới nay, gần 30.000 người trong số 1,3 triệu du khách tới thăm Stonehenge hàng năm được miễn phí vé tham quan dựa theo nguyện vọng của người chủ nhân cuối cùng.

Một năm sau đó, chính phủ Anh đã tiến hành một cuộc đổi mới sâu rộng lại diện mạo của Stonehenge bao gồm việc dựng thẳng các khối đá và cố định chúng bằng bê tông. Trong gần một thế kỷ, công tác trùng tu vẫn được tiếp tục với việc phá bỏ các điểm tham quan và các con đường được dựng lên từ thời xưa cũ để trả lại cho Stonehenge vẻ đẹp cổ kính nguyên thủy của nó.