Cần lãi suất tham chiếu để điều chỉnh vay mượn giữa các cá nhân

- Nếu điều chỉnh điều kiện cho vay của các ngân hàng lên đến 300% lãi suất cơ bản cũng có nghĩa là cho phép cho vay gấp ba lần so với mức lãi suất tương đối trung bình của các tổ chức tín dụng. Đây là điều vô lý. Chúng ta nhắm đến bảo vệ lợi ích của những người lao động, những người rất khó để tiếp cận tín dụng ngân hàng, mà nay lại tạo điều kiện cho những người có tiền có thể gây khó khăn cho các đối tượng cần bảo vệ. Nếu tiếp cận theo hướng này, tôi cho rằng, phải hạ mức trần cho vay theo Điều 476 Bộ luật Dân sự năm 2005 xuống mức thấp hơn đang được quy định. Bởi tiếp cận như thế có nghĩa chúng ta giúp cho người dân có thể vay mượn trong mối quan hệ dân sự với một lãi suất thấp hơn.

- Nhưng việc hạ mức trần với hoạt động cho vay thấp như ông đề nghị, thì cũng có thể giới hạn khả năng hoạt động của ngân hàng, cũng như khác biệt với cách cho vay cao hơn lãi suất cơ bản nhiều lần đang được các đơn vị này thực hiện?

- Việc chúng ta quy định giới hạn cho vay không quá 150% lãi suất cơ bản là sự suy diễn không thực tế. Chính suy diễn không thực tế này đã gây nhiều khó khăn trong hoạt động của tín dụng ngân hàng. Tôi cho rằng ẩn ý của quy định lãi suất cơ bản là để điều chỉnh những quan hệ vay mượn dân sự giữa các cá nhân với nhau chứ không phải để điều chỉnh cái lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại đối với khách hàng. Bộ luật Dân sự (sửa đổi) phải làm rõ đặc điểm này.

Mặt khác, về lý thuyết kinh tế, quan hệ cung cầu của tổ chức tín dụng mới là yếu tố quyết định đến lãi suất cho vay của ngân hàng với cá nhân, chứ không phải là lãi suất cơ bản nhân với một tỷ lệ bao nhiêu. Thực tế, quy định lãi suất cơ bản tại Bộ luật Dân sự năm 2005 đã gặp nhiều khó khăn và không thực hiện được khi áp dụng với hệ thống ngân hàng trong nước.

- Trong bối cảnh như vậy, thì cần những giải pháp nào để các tổ chức tín dụng có thể cho vay theo đúng logic quan hệ cung cầu của thị trường vốn, cũng như giúp người dân không phải chịu cảnh cho vay nặng lãi ở bên ngoài, thưa ông?

- Thực ra chúng ta không dung hòa hai mục tiêu này. Điều cần làm là nêu rõ định hướng của quy phạm điều chỉnh hoạt động vay mượn các cá nhân trong xã hội với nhau dựa trên một lãi suất công bố. Đó có thể là lãi suất bình quân cho vay trong tháng của hệ thống ngân hàng nhân với tỷ lệ tối đa là 120% hay là 130%. Lãi suất này không áp dụng trong quan hệ cho vay, quan hệ tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại với khách hàng của mình.

- Xin cám ơn ông!