Biện pháp bảo vệ quyền lợi của người mua nhà tại dự án nợ thuế?

- Có một số ý kiến cho rằng, cần phải tách bạch mối quan hệ giữa chủ đầu tư với Nhà nước và chủ đầu tư với khách hàng. Việc chủ đầu tư nợ thuế là mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước, không liên quan tới chủ thể người mua nhà. Tuy nhiên, chỉ vì mối quan hệ này chưa được giải quyết ổn thỏa mà gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Ông nghĩ sao về vấn đề này?

Việc thực hiện nghĩa vụ (bao gồm cả nghĩa vụ tài chính) với Nhà nước vừa là trách nhiệm, vừa là quyền lợi của các chủ đầu tư. Chỉ sau khi hoàn thành các nghĩa vụ với Nhà nước thì doanh nghiệp mới có quyền bán và kinh doanh sản phẩm của mình. Điều này đã được quy định rất rõ trong các văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, một số dự án của các chủ đầu tư do để lâu và triển khai chậm, quá trình huy động vốn trước đây có những quy định chưa được chặt chẽ, họ đã huy động bằng hợp đồng góp vốn hoặc hợp tác kinh doanh, sau đó mới chuyển thành hợp đồng mua bán… như thế là không đúng pháp luật. Chính vì thế, để giải quyết vấn đề này, như tôi đã nói ở trên, Văn bản 327 đã tách thành hai mối quan hệ riêng và cho phép xử lý song song: vừa cấp sổ đỏ cho người dân vừa tiếp tục xử lý những vi phạm của các chủ đầu tư. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, trước năm 2013, nếu các chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước thì người dân sẽ không được cấp giấy chứng nhận, nhưng từ năm 2014 đến nay, sau khi vận dụng Văn bản 327, bất cập trên mới được tháo gỡ. 

Để giảm thiểu rủi ro, khi ký hợp đồng mua nhà, người dân cần có những yêu cầu cụ thể đối với chủ đầu tư, chẳng hạn trong thời gian bao lâu chủ đầu tư phải làm sổ đỏ, nếu không làm được thì chịu phạt ra sao...?

Nếu chủ đầu tư không thực hiện theo đúng cam kết với khách hàng thì khách hàng có quyền khởi kiện chủ đầu tư ra tòa. “Anh” đã bán hàng cho tôi thì phải đảm bảo chất lượng và hàng phải tiêu dùng được; bán hàng mà không được phép tiêu dùng (ý nói nhà chưa có giấy chứng nhận thì không thể thế chấp, cầm cố được) thì đó là hàng cấm còn gì.

- Ông có cho rằng việc tồn tại nhiều doanh nghiệp nợ thuế là do sự bất cập, chồng chéo trong các văn bản pháp luật, bên cạnh đó là chưa có chế tài nghiêm khắc?

Tôi nghĩ là không có bất cập trong các quy định của pháp luật. Còn chế tài xử phạt các hành vi vi phạm hành chính thì đúng là còn thấp, nhưng mức phạt việc chậm nộp tiền sử dụng đất thì hiện tại đã tương đối mạnh, đủ sức răn đe. Gần đây, việc cơ quan thuế công khai tên các đơn vị còn nợ tiền thuế cũng là một biện pháp cứng rắn và có tác dụng tích cực. Bằng chứng là sau khi cơ quan thuế nêu tên 38 doanh nghiệp kinh doanh BĐS còn nợ đọng thuế thì đã có 12 doanh nghiệp trong số này ra nộp thuế.

- Trân trọng cám ơn ông.