Tiền EU, Nhật, Trung, Ấn, Thái... phá giá, xuất khẩu Việt Nam giảm

Một chuyên gia thủy sản khẳng định đồng EUR giảm giá so với USD đã tạo ra một làn sóng giảm giá ở hầu hết các mặt hàng thủy sản tại thị trường này chứ không chỉ riêng có VN.

Tuy nhiên, do các doanh nghiệp Việt chưa xây dựng được thương hiệu và thiếu chiến lược truyền thông chủ động tại châu Âu nên hình ảnh cá tra tại thị trường này giảm sút nghiêm trọng trong các năm qua.

Trong thực tế, cá tra philê vẫn chiếm tới 99% tổng lượng cá tra xuất khẩu, các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng chỉ chiếm 1%.

Nhiều năm qua các doanh nghiệp Việt đã cố gắng đa dạng hóa các mặt hàng cá tra xuất khẩu với trên 30 chủng loại như cá tra cắt khúc, hỗn hợp (seafood mix), tẩm bột... “Các mặt hàng chế biến cũng do người mua đặt sẵn chứ không phải là sự sáng tạo hay tìm tòi của các doanh nghiệp VN” - vị này nói.

Theo ông Lê Văn Quang, tình trạng nhiễm kháng sinh ở tôm VN vẫn rất nghiêm trọng, nhiều thời điểm tỉ lệ tôm VN nhiễm kháng sinh lên đến trên 40%, gây rất nhiều khó khăn cho việc chế biến. Trong khi đó, các nhà nhập khẩu không ngừng nâng chuẩn kháng sinh với tôm của VN nên xuất khẩu tôm VN đã khó càng thêm khó.

Dù thừa nhận ngành thủy sản VN sẽ đối diện với nhiều khó khăn nhưng ông Dương Ngọc Minh, tổng giám đốc Công ty CP Hùng Vương, cho rằng xuất khẩu nông sản VN nói chung và thủy sản VN nói riêng có không ít thuận lợi trong năm 2016, khi hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa VN và các nước có hiệu lực.

Tuy nhiên theo ông Minh, các doanh nghiệp Việt có tận dụng được cơ hội này hay không lại là vấn đề khác, bởi khi thuế giảm xuống thì hàng rào kỹ thuật sẽ tăng lên, yêu cầu về chất lượng với hàng thủy sản của VN càng cao hơn.

Chẳng hạn, theo ông Minh, xuất khẩu cá tra trong năm 2016 và các năm tới sẽ còn khó khăn hơn do Mỹ thực thi luật nông trại mới, với cá tra nằm trong chương trình giám sát cá da trơn của Bộ Nông nghiệp Mỹ thay vì của Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm như trước. Chương trình giám sát cá da trơn chính thức có hiệu lực kể từ ngày 1-3-2016 sẽ ảnh hưởng mạnh đến xuất khẩu cá tra VN vào Mỹ.

Do đó, ngành thủy sản cần phải đầu tư đồng bộ cả chuỗi từ con giống, nuôi trồng và chế biến.

Ngoài ra, ông Minh cho rằng với dân số trên 3 tỉ người, châu Á sẽ là thị trường mà các doanh nghiệp của VN nên nhắm tới trong năm 2016. Trong đó, các thị trường lớn Trung Quốc, Ấn Độ, ASEAN... có mức tăng trưởng mạnh mẽ về nhập khẩu cá tra thời gian qua sẽ tiếp tục có cơ hội phát triển.

Cá tra sang Mỹ sẽ không bị ảnh hưởng?

Phát biểu tại hội nghị tổng kết xuất khẩu năm 2015 của VASEP, ông Cao Đức Phát - bộ trưởng Bộ NN&PTNT - cho rằng xuất khẩu thủy sản VN đạt 6,7 tỉ USD, giảm mạnh so với năm 2014 nhưng không thể coi là thất bại bởi chủ yếu do giá thủy sản toàn cầu giảm chứ không riêng gì VN.

Ngược lại, các doanh nghiệp ngành thủy sản đáng được biểu dương do sản lượng thủy sản sản xuất trong nước và xuất khẩu đều tăng lên, các thị trường được giữ vững so với năm trước.

Trước lo ngại của các doanh nghiệp về chương trình giám sát cá da trơn của Mỹ, ông Cao Đức Phát cho biết Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) Tom Vilsack cam kết rằng USDA sẽ cung cấp các thông tin và cử chuyên gia sang hỗ trợ VN thực hiện các yêu cầu mà chương trình này đưa ra để đảm bảo xuất khẩu cá tra vào thị trường này không bị ảnh hưởng.